Паян, пуш уйӑхӗн 16-мӗшӗнче, Ҫӗрпӳ округӗнче тырӑ склачӗ ҫуннӑ. Пушар Йӗкӗрвар ялӗнчи ял хуҫалӑх предприятийӗнче пулнӑ. Ҫапла пӗлтерет Инкеклӗ лару-тӑру министерствин Чӑваш Енри Тӗп управленийӗ.
Паян ирхи 4 сехетре ял хуҫалӑх предприятийӗнче склад ангарӗ ҫунма тытӑннӑ. Ҫулӑм 1200 ытла тӑваткал метр лаптӑк ҫинче алхаснӑ. Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, складра 100 тоннӑна яхӑн тырӑ упраннӑ.
Ҫулӑмпа 14 ҫӑлавҫӑ, 4 техника кӗрешнӗ. Хальхи вӑхӑтра пушар мӗнрен тухнине уҫӑмлатаҫҫӗ.
Чӑваш Енре каллех юр йывӑрӑшне пула ҫурт тӑрри ишӗлсе аннӑ. Хальхинче – Куславкка хулинче. Унта ку юр йывӑрӑшне пула Карл Маркс урамӗнче вырнаҫнӑ почта уйрӑмӗ шар курнӑ.
Ку паян 10 сехет ҫурӑра пулса иртнӗ. Тӑрӑн пӗр пайӗ ишӗлнӗ. Халӗ район прокуратури ку тӗслӗх тӗлӗшпе тӗрӗслев ирттерет. Кун хыҫҫӑн ведомство ҫурт тӑррине юсас ӗҫе тата малашне ун пек ан пултӑр тесе тӗрӗслесе тӑрӗ.
Аса илтерер: ӗнер Ҫӗрпӳ округӗнчи Кӑнар поселокӗнчи ача пахчин тӑрри ишӗлни пирки хыпарланӑччӗ. Юсав ӗҫӗсене тунӑ вӑхӑтра ашшӗ-амӑшне ачисене урӑх учреждение илсе кайма сӗннӗ.
Кӑҫал юр нумай пулнӑран республикӑра ҫуртсен тӑррисем ҫине-ҫинех йӑтӑнса анчӗҫ. Хальхинче кун пекки Ҫӗрпӳ округӗнчи Кӑнар поселокӗнче пулнӑ.
Унта пуш уйӑхӗн 3-мӗшӗнче ҫӗрле ача пахчин тӑррин пӗр пайӗ ишӗлсе аннӑ. Ҫурт 1973 ҫулта тунӑскер. Ун тӑрринче юр нумай пухӑннӑ. Ҫитменнине, юрӗ нӳрӗ халӗ.
Ҫак ача пахчине 22 шӑпӑрлан ҫӳрет. Тӑрӑ йӑтӑнса аннӑран ашшӗ-амӑшне ачисене вӑхӑтлӑха урӑх шкул умӗнхи пӗлӳ учрежденине яма сӗннӗ. Вырӑнти администраци вара юсав ӗҫӗсене тума контракт алӑ пуснӑ.
Вырӑна район прокурорӗ Евгений Петров ҫитнӗ. Ҫав самант тӗлне тӑрӑран юра, пӑра тасатман пулнӑ. Халӗ тӗрӗсле пырать.
Нарӑс уйӑхӗн 26-мӗшӗнче Шупашкарти 12-мӗш шкулӑн Г. Н. Волков академик ячӗллӗ музейӗнче «Чӗрӗ урок» иртнӗ. Ӑна чӑваш чӗлхи вӗрентекен Анисия Игнатьева ертсе пынӑ.
10-мӗш А класра вӗрентекенсен хӑйне евӗрлӗ уҫӑ урокне Николай Ишентей чӑваш ҫыравҫи хутшӑннӑ.
Урока ертсе пынӑ Анисия Павловна ҫыравҫӑпа кӗскен паллаштарнӑ, унтан калем ӑстине хӑйне сӑмах панӑ.
Николай Ишентей (чӑн хушамачӗ Петров) — чӑваш ҫыравҫи, сӑвӑҫи. 1953 ҫулхи нарӑсӑн 14-мӗшӗнче Чӑваш Республикинчи Ҫӗрпӳ районне кӗрекен Тури Шурҫырма ялӗнче ҫуралнӑ. Ял хуҫалӑх институтӗнче пӗлӳ илнӗ, кайран университетра литература енӗпе вӗреннӗ.
Тӑван колхозра инженер пулса ӗҫленӗ. Ҫыравҫӑ ачасене шкулта вӗрентнӗ. Вӑл — темиҫе кӗнеке авторӗ.
Ҫӗрпӳ округӗнчи Чурачӑк ялӗнче нумай хваттерлӗ ҫурт тӑрри йӑтӑнса аннӑ. Вырӑна район прокурорӗ ҫитнӗ.
Ку паян 13 сехетре Савут урамӗнчи 3-мӗш ҫуртра пулнӑ. Пӗр подъезд тӑрринчи ҫивитти йӑтӑнса аннӑ.
Халӗ прокуратура тӗрӗслев ирттерет. Ҫакӑ паллӑ: ҫурт авариллисен йышне кӗмен. Юсав ӗҫӗсене пуҫӑннӑ ӗнтӗ.
Ҫӗрпӳ районӗнче вырнаҫнӑ алӑк фабрикинче пушар тухнӑ. Инкек шӑматкун, кӑрлач уйӑхӗн 24-мӗшӗнче, пулса иртнӗ.
Молодежнӑй поселокри фабрикӑра пӑчкӑ кӗрпи бункерӗ ҫунма пуҫланӑ.
Асӑннӑ поселокра «Estet» компанийӗн производстви вырнаҫнӑ.
Ҫӗрпӳ округӗнчи Сӑнав поселокӗнчи Нина Иванова 102-мӗш ҫуралнӑ кунне паллӑ тунӑ. Вӑл – тыл ӗҫченӗ, ӗҫ ветеранӗ, Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи вӑхӑтӗнчи нушана курнӑ.
Нина Николаевна 1924 ҫулта Шупашкарта ҫуралнӑ. 1941 ҫулта унӑн ашшӗне элеклесе тӗрмене хупнӑ, вӑл унта вилнӗ. Ҫемье кил-ҫуртсӑр юлнӑ.
Вӑрҫӑ вӑхӑтӗнче Нина Иванова эвакуаципе килнӗ савутра фрезер станокӗпе ӗҫленӗ. Вӑрҫӑ пӗтсен Чӑваш ял хуҫалӑх институтӗнче вӗреннӗ, пулас упӑшкипе Николай Ивановичпа паллашнӑ. Вӗсем икӗ ача ҫуратса ӳстернӗ.
Паян 8:45 сехетре Ҫӗрпӳ округӗнче авари пулнӑ. Шел те, ҫыннӑн пурнӑҫӗ татӑлнӑ унта — 1985 ҫулта ҫуралнӑ арҫын пурнӑҫран уйрӑлнӑ.
Хайхискер «Шевроле» машинӑпа хирӗҫ ҫул ҫине тухса кайсан фурӑпа ҫапӑннӑ. Вӑл йывӑр сурансене пула авари вырӑнӗнчех вилнӗ.
Чӑваш Енри Патшалӑх автоинспекцийӗ ҫул ҫинче асӑрхануллӑ пулма ыйтать — синоптиксем ҫак кунсенче юр нумай ҫӑвасси пирки пӗлтернӗ.
Ираида Вдовинӑна, чӑваш юррисене пухакана тата юрлакана, вулакансенчен чылайӑшӗ ҫак сӑнӳкерчӗкре палласа илчӗ пулӗ. Мускаври "Мелодия" фирма кӑларнӑ виҫӗ пластинкӑна иртнӗ ӗмӗрӗн 70-мӗш ҫулӗсенче кашни килте тенӗ пекех ҫавӑрттаратчӗҫ, юрӑҫ сасси Чӑвашрадиопа кун сиктерсе тенӗ пек янӑратчӗ. 1985 ҫулта вӑл пухнӑ 222 юрра уйрӑм кӗнекен те пичетлесе кӑларнӑччӗ.
Кӑшт маларах Чӑваш телевиденийӗ Ираида Вдовина пурнӑҫӗпе пултарулӑхӗ ҫинчен киноочерк ӳкерме пуҫланӑччӗ. Сценари авторӗ пулнӑ май Ҫӗрпӳ районӗнчи Иккӗмӗш Туҫа ялне ҫитсе килтӗм. Ку вӑхӑт тӗлнелле Ираида Григорьевна вырӑнти ӑстасенчен ҫырса илнӗ юрӑ тетрачӗсене Шупашкарти архивсене панӑччӗ ӗнтӗ. Анчах халӑхра анлӑ сарӑлнӑ юрӑсемпе такмаксене хӑҫан тата камран ҫырса илнине лайӑх ас тӑватчӗ. Хӑй Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи Кӗчкей салинче ҫуралса ӳснӗ май кунти ватӑ ҫынсенчен илтнӗ юрӑсене уйрӑмах хаклатчӗ, вӗсене мӗнле илемлетни пирки каласа пани пухнӑ материала самай пуянлатрӗ.
Киноушкӑнпа яла килсен хӗрарӑмсене пуҫтарса вӑл вӑйӑ карти туса кӑтартрӗ, "Чечек те татас килет ман", "Кумма, кумма, ӑсатса яр", "Чей ӗҫесчӗ пылпала" тата ытти юрӑсене кинокамера умӗнче шӑрантарчӗ, юрра-ташша пултарасси ӑратран-ӑрата куҫса пыни пирки каласа пачӗ.
Ӗнер каҫхине 20 сехет те 50 минутра Ҫӗрпӳ округӗнчи Ҫӗньял Катек ялӗ ҫывӑхӗнче ГАЗель водителӗ велосипедпа пынӑ арҫынна ҫапса кайнӑ. Шел те, вилмеллех.
Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, руль умӗнче ларнӑ 39 ҫулти арҫын ҫул хӗррипе пынӑ велосипедист ҫине пырса кӗнӗ. Ҫав вырӑнта ҫутӑ ҫук. Ҫитменнине, велосипедпа пынӑ арҫыннӑн тумӗ ҫинче те тӗттӗмре ҫутатакан хатӗрсем пулман. Вӑл ҫавӑнтах вилнӗ.
Водитель медосвидетельствовани витӗр тухнӑ. Вӑл ӳсӗр пулманни паллӑ.
+12.3 °C